Geloof als valstrik: Heretic (2024) ontleedt overtuiging tot op het bot

Met Heretic (2024) levert regisseur Scott Beck samen met Bryan Woods een sobere maar venijnige psychologische horror af die minder geïnteresseerd is in schrikmomenten dan in mentale ontwrichting. Bekend van hun scenario voor A Quiet Place verschuift het duo hier de focus van stilte naar taal, redenering en geloof. Het resultaat is een claustrofobische film die je niet zozeer bang maakt, maar langzaam onder je huid kruipt.

Verhaal en toon

Twee jonge mormoonse missionarissen kloppen aan bij het huis van een ogenschijnlijk vriendelijke, intellectuele man. Wat begint als een beleefd gesprek over geloof verandert al snel in een dodelijk kat-en-muisspel waarin overtuigingen systematisch worden ontmanteld. Heretic is opgezet als een dialoogthriller: lange gesprekken, kleine ruimtes en een dreiging die vooral psychologisch van aard is.

De toon is ijzig beheerst. Beck en Woods vertrouwen op spanning door ideeën, niet door geweld. Dat vraagt geduld van de kijker, maar beloont met een steeds benauwender sfeer.

Regie en spel

Hugh Grant speelt tegen type en doet dat met zichtbaar plezier. Zijn performance balanceert tussen charmant, ironisch en ronduit sinister. Het is een rol die leunt op timing en nuance, en Grant benut die ruimte maximaal. De jonge actrices tegenover hem geven overtuigend tegenwicht: kwetsbaar, maar niet naïef, waardoor de morele strijd geloofwaardig blijft.

De regie is strak en minimalistisch. Camerastandpunten en kadrering benadrukken machtsverhoudingen, terwijl het tempo bewust laag blijft. Dat zorgt voor intensiteit, maar maakt de film ook veeleisend.

Stijl en thematiek

Visueel kiest Heretic voor soberheid: gedempte kleuren, weinig beweging, een bijna theatrale mise-en-scène. Die eenvoud versterkt de thematiek. De film stelt vragen over religie, indoctrinatie, autonomie en de dunne lijn tussen overtuiging en manipulatie. Antwoorden worden nauwelijks gegeven; twijfel is het eindpunt.

Opvallend is hoe humor subtiel wordt ingezet. Droge ironie en intellectuele speldenprikken maken de dreiging des te ongemakkelijker.

Context en opvallende details

Heretic past in een recente golf van horrorfilms die angst ontlenen aan ideeën in plaats van monsters. Denk aan filosofische horror waarin dialoog het belangrijkste wapen is. De film werd overwegend geprezen om zijn scenario en acteerwerk, al werd het trage tempo door sommige critici als afstandelijk ervaren. Binnen dat spanningsveld vindt de film zijn identiteit: compromisloos en bewust oncomfortabel.

⭐ OmniGuide-rating

★★★★☆

Heretic is geen toegankelijke horror, maar wel een scherpe, intelligente genre-oefening die durft te vertrouwen op tekst, spel en thematische diepgang. Hugh Grant levert een van zijn meest intrigerende rollen in jaren, en Beck en Woods bewijzen dat echte angst vaak begint bij een idee.

Afsluitende duiding

Voor kijkers die horror associëren met snelle schokken en expliciet geweld zal Heretic misschien frustrerend zijn. Maar wie openstaat voor een trage, intellectuele ontleding van geloof en macht, vindt hier een film die lang blijft nazinderen. Heretic confronteert niet met wat je ziet, maar met wat je denkt te geloven.