Vergeten tot het pijn doet: Before I Go to Sleep (2014) onder de loep

Er zijn thrillers die je bij de keel grijpen met achtervolgingen en twists. En dan zijn er films die onder je huid kruipen en daar blijven zitten. Before I Go to Sleep hoort bij die tweede soort. Geen spektakel. Wel twijfel. En een sluimerende angst die niet netjes verdwijnt als de aftiteling begint.

Het uitgangspunt is simpel en wreed tegelijk. Gebaseerd op de roman van Before I Go to Sleep, geschreven door S. J. Watson, volgt de film een vrouw die elke ochtend opnieuw begint. Twintig jaar zijn weg. Uitgewist. Wat overblijft is afhankelijkheid. En dat blijkt gevaarlijker dan het klinkt.

Christine Lucas wordt wakker naast een man die zegt dat hij haar echtgenoot is. Het ritueel herhaalt zich. Elke dag weer. Zij weet niets, hij weet alles. Een neuroloog helpt haar stiekem met videodagboeken, kleine bakens in een verder mistig hoofd. Langzaam, bijna tegen haar zin, vallen er puzzelstukjes op hun plek. En precies daar begint het wringen. Want wat als de mensen die je vertrouwt het verhaal sturen?

De film ademt paranoia. Alles voelt opgesloten. Kamers zijn te stil, gesprekken te voorzichtig. Je merkt dat de makers tijd durven nemen. Soms misschien te veel. Informatie druppelt binnen via herhaling en kleine verschuivingen. Ik snap dat niet iedereen daar geduld voor heeft. Ik merkte zelf dat ik onrustig werd, juist omdat de film me geen houvast gunde.

Regisseur Rowan Joffé houdt de camera strak bij Christine. Dat maakt dit in de kern een acteursfilm. Nicole Kidman draagt het geheel met spel dat nauwelijks leunt op tekst. Haar verwarring zit in haar lichaam. In haar adem. In die fractie van een seconde waarin je ziet dat ze beseft dat iets niet klopt. Dat soort momenten blijven hangen.

Colin Firth is fascinerend als Ben. Warm. Zorgzaam. En toch. Er zit altijd iets onder. Iets dat je niet kunt vastpakken maar ook niet kunt negeren. Mark Strong fungeert als nuchter tegengewicht. Zijn rol is vooral functioneel, al werkt dat binnen dit verhaal prima.

Visueel houdt de film zich in. Koele kleuren. Weinig opsmuk. Geen muziek die je vertelt wat je moet voelen. Dat past bij het thema. Want dit gaat niet over wat er gebeurt, maar over wie je bent als je geheugen je in de steek laat. Hoeveel van jezelf bestaat bij de gratie van andermans woorden?

Het laatste deel wijkt af van het boek. Dat maakt het geheel iets netter dan nodig. Misschien zelfs voorspelbaar. Toch stoorde me dat minder dan ik vooraf had gedacht. De kracht zit ‘m hier niet in verrassing, maar in sfeer.

Bij verschijnen waren de reacties verdeeld. Sterk spel, interessant idee, maar een slot dat niet iedereen overtuigde. Terugkijkend voelt de film als een logisch onderdeel van die golf psychologische thrillers uit het begin van de jaren tien. Verhalen waarin vrouwelijke beleving en onbetrouwbaar perspectief centraal stonden. Dat maakt ’m niet uniek, wel herkenbaar.

⭐️⭐️⭐️⭐️☆

Dit is geen thriller om achteloos op te zetten. Je moet mee willen in de verwarring. Je moet accepteren dat spanning hier langzaam werkt. Doe je dat, dan krijg je geen knallende ontlading, maar iets anders. Een ongemakkelijk gevoel dat nog even blijft. Dat is misschien wel de grootste verdienste.